Instytut Technologii Chemicznej Nieorganicznej i Inżynierii Środowiska

Elektroforeza żelowa czyli jak rozdzielić substancje z wykorzystaniem pola elektrycznego – ćwiczenia laboratoryjne

 Wykładowca

dr inż. Agata Markowska-Szczupak

Kontakt

agtata@erb.pl, tel 91449 42 30

Opis zajęć

Celem pokazu jest przybliżenie uczniom zasad na jakich opiera się podstawowa technika rozdziału mieszaniny związków chemicznych na możliwe jednorodne frakcje przez wymuszenie wędrówki ich cząstek w polu elektrycznym. Uczniowie otrzymają podstawy teoretyczne związane z technikami elektroforetycznymi stosowanymi m.in. w chemii i biologii molekularnej. Będą się mogli przekonać, że elektroforezę można przeprowadzić w prosty sposób, w warunkach domowych. Samodzielnie przeprowadzą elektroforezę barwników i kwasu nukleinowego (DNA), wyizolowanego z materiału roślinnego.

Czas trwania zajęć

Czas trwania ćwiczenia, wliczając przygotowanie materiału badawczego i zestawu do elektroforezy, jest szacowany na około 5 godzin lekcyjnych (225 min.).

Dodatkowe informacje

W zajęciach jednorazowo może uczestniczyć grupa do 15 osób.

 Fermenty w życiu codziennym czyli co warto wiedzieć o enzymach - ćwiczenia laboratoryjne

 Wykładowca

dr inż. Agata Markowska-Szczupak

Kontakt

agtata@erb.pl, tel 91 449 42 30

Opis zajęć

Celem zajęć jest przybliżenie uczniom budowy i funkcjonowania enzymów roślinnych i zwierzęcych. Zostaną również przedstawione sposoby pobudzania lub hamowanie ich aktywności. Uczestnicy będą mieli okazję wykonania prostych doświadczeń z użyciem enzymów, które samodzielnie wydzielą z materiału roślinnego i zwierzęcego. W proponowanych doświadczeniach zostanie przedstawione działanie enzymów z klas hydrolaz i oksydoreduktaz, zaangażowanych m.in. w metabolizm cukrowców oraz ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym. Uczniowie dowiedzą się również w jaki sposób badane przez nich enzymy są wykorzystywane w przemyśle.

Czas trwania zajęć

Czas trwania ćwiczenia, jest szacowany na około 4 godziny lekcyjne (180 min.).

Dodatkowe informacje

W zajęciach jednorazowo może uczestniczyć grupa do 15 osób.

Etanol czy metanol, czyli do czego można wykorzystać chromatograf gazowy - ćwiczenia laboratoryjne

Wykładowca

dr hab. inż. Beata Mchalkiewicz, prof. ZUT

Kontakt

beata.michalkiewicz@zut.edu.pl, tel. 91 449 40 96

Opis zajęć

Ćwiczenie dotyczy oznaczania śladowych stężeń metanolu w mieszaninach etanol – woda- metanol techniką chromatografii gazowej. W zależności od życzenia uczestników ćwiczenie będzie polegało na stwierdzeniu obecności lub nieobecności metanolu (wariant 1 - analiza jakościowa) lub na oznaczeniu stężenia metanolu w mieszaninie (wariant 2 - analiza ilościowa). W trakcie ćwiczenia zostanie omówiona zasada działania chromatografu gazowego i wykorzystanie go w analizie chemicznej. W przypadku wybrania wariantu 2 uczestnicy wykonają krzywą kalibracji i nauczą się wykorzystywać ją do oznaczenia stężenia metanolu w nieznanym roztworze.

Czas trwania zajęć

Ćwiczenie ograniczone do analizy jakościowej - czas trwania 2 – 3 godzin

Ćwiczenie wzbogacone o analizę ilościową - czas trwania 4 – 5 godzin

Dodatkowe informacje

Rekomendowana liczba uczestników 5 – 10 osób

Jak zrobić zupełnie białe z kompletnie czarnego? – ćwiczenia laboratoryjne

Wykładowca

dr inż. Krzysztof Lubkowski

Kontakt

krzysztof.lubkowski@zut.edu.pl, tel. 91 449 4730, 91 449 4197, 694 59 77 29

Opis zajęć

Wstęp teoretyczny zawierający podstawowe informacje dotyczące otrzymywania, właściwości i zastosowania bieli tytanowej.

Celem zajęć laboratoryjnych będzie określenie podstawowych parametrów jakościowych bieli tytanowej, m.in.:

  • ocena wizualna
  • struktura krystalograficzna metodą dyfrakcji promieniowania rentgenowskiego
  • gęstość nasypowa
  • wartość pH wodnej zawiesiny
  • oporność właściwa ekstraktu wodnego
  • zawartość substancji rozpuszczalnych w wodzie
  • zawartość substancji lotnych w temperaturze 105oC
  • liczba olejowa
  • parametry barwy
Czas trwania zajęć

wykład około 30 min.

zajęcia laboratoryjne około 90 min.

Czy katalizator samochodowy różni się od katalizatora do syntezy amoniaku? - ćwiczenia laboratoryjne

Wykładowcy

dr inż. Krzysztof Lubkowski

dr inż. Rafał Pelka

Kontakt

krzysztof.lubkowski@zut.edu.pl, tel. 91 449 4730, 91 449 4197, 694 59 77 29

Opis zajęć

Wstęp teoretyczny zawierający podstawowe informacje dotyczące katalizy i katalizatorów, metod ich otrzymywania, charakterystyki oraz zastosowania.

Celem zajęć laboratoryjnych będzie:

  • ocena wizualna wybranych katalizatorów
  • preparatyka wybranego katalizatora
  • aktywacja i dezaktywacja katalizatora
  • określenie aktywności i selektywności katalizatora
Czas trwania zajęć

wykład około 30 min.

zajęcia laboratoryjne około 90 min.

Jak rolnik wykorzystuje chemię? – ćwiczenia laboratoryjne

Wykładowca

dr inż. Krzysztof Lubkowski

Kontakt

krzysztof.lubkowski@zut.edu.pl, tel. 91 449 4730, 91 449 4197, 694 59 77 29

Opis zajęć

Wstęp teoretyczny zawierający podstawowe informacje dotyczące nawozów mineralnych, metod ich otrzymywania oraz charakterystyki.

Celem zajęć laboratoryjnych będzie:

  • określenie składu chemicznego wybranego nawozu
  • badanie wytrzymałości statycznej (twardości granulek nawozowych)
  • badanie uziarnienia metodą sitową
  • oznaczanie gęstości nasypowej (luźnej)
  • pomiar statycznego kąta zsypu naturalnego
  • oznaczanie zawartości wilgoci
Czas trwania zajęć

wykład około 30 min.

zajęcia laboratoryjne około 90 min.

Polski przemysł chemiczny – sprintem ku Europie! - wykład

Wykładowca

dr inż. Krzysztof Lubkowski

Kontakt

krzysztof.lubkowski@zut.edu.pl, tel. 91 449 4730, 91 449 4197, 694 59 77 29

Opis zajęć

Wykład dotyczący aktualnej sytuacji polskiego przemysłu chemicznego na tle Europy i Świata, oraz przeobrażeń jakie nastąpiły w tej branży w Polsce ciągu ostatnich 15 lat.

Czas trwania zajęć

wykład około 45 min.

Nowoczesne metody analizy metali w próbkach środowiskowych – ćwiczenia laboratoryjne
Wykładowca

dr hab. inż. Zofia Lendzion-Bieluń

Kontakt

zosi@zut.edu.pl, tel. 91 449 43 97

Opis zajęć

Celem wykładu będzie zapoznanie uczniów z technikami: ICP-OES, AAS, XFR.

W ramach zajęć laboratoryjnych uczniowie będą mogli przeprowadzić analizę zawartości metali ciężkich w wodzie lub w innych próbkach (np. wybranych produktach spożywczych). Zakres badanych próbek należy wcześniej uzgodnić z osobą prowadzącą.

Czas trwania zajęć

wykład 45 min.,

zajęcia laboratoryjne (90 min.)

Jak wodę mętną przeprowadzić w klarowną – ćwiczenia laboratoryjne

Wykładowca

dr hab. inż. Sylwia Mozia

Kontakt

sylwia.mozia@zut.edu.pl, tel. 91 449 48 72

Opis zajęć

Koagulacja jest jednym z podstawowych procesów oczyszczania wody. W wyniku koagulacji uzyskuje się zmniejszenie intensywności zabarwienia, mętności i utlenialności wody. Pierwsza część zajęć obejmuje wprowadzenie do ćwiczeń, podczas którego uczniowie poznają podstawy procesu, w tym mechanizm i chemizm koagulacji oraz rodzaje stosowanych koagulantów i substancji wspomagających koagulację.

Celem zajęć laboratoryjnych jest określenie optymalnej dawki koagulantu pozwalającej na usunięcie mętności wody. Zmiany mętności oczyszczanej wody będą określane wizualnie oraz na podstawie pomiarów przy użyciu mętnościomierza. Uczniowie będą obserwować również zmiany pH i zasadowości wody towarzyszące koagulacji.

 
Czas trwania zajęć

120 min.

Podglądanie natury: biomimetyka – wykład

Wykładowca

dr hab. inż. Sylwia Mozia

Kontakt

sylwia.mozia@zut.edu.pl, tel. 91 449 48 72

Opis zajęć

Biomimetyka to nauka zajmująca się materiałami, strukturami, procesami powstałymi z inspiracji natury. Jednym z najbardziej spektakularnych architektonicznych przykładów zastosowania biomimetyki jest wieża Eiffla w Paryżu. Podczas wykładu przedstawione zostaną najciekawsze przykłady zastosowania biomimetyki w technice. Uczniowie dowiedzą się, co łączy termitiery z budynkami mieszkalnymi, co ma gekon do plastrów samoprzylepnych, czym jest "efekt lotosu", co sowa i zimorodek mają wspólnego z pociągiem i poznają wiele, wiele innych ciekawostek.

Czas trwania zajęć

45 min.

Oznaczanie wybranych parametrów fizyko-chemicznych wody do picia - ćwiczenia laboratoryjne

Wykładowca

dr hab. inż. Joanna Grzechulska – Damszel

Kontakt

joanna.grzechulska@zut.edu.pl, tel.: 91 449 42 30

Opis zajęć

Celem ćwiczenia jest praktyczne oznaczanie wybranych parametrów fizyko-chemicznych wody wodociągowej. Wybrane parametry obejmować mogą: odczyn pH, kwasowość, zasadowość, twardość, barwę, mętność. W czasie zajęć będzie możliwość samodzielnego wykonania poszczególnych oznaczeń. Przewidziano zapoznanie uczniów z metodą miareczkowania i omówienie roli wskaźników (oranż metylowy, fenoloftaleina, czerń eriochromowa).

Czas trwania zajęć

90 min.

Dodatkowe informacje

Zajęcia przewidziane są dla grup do 15 osób.

Procesy membranowe – ćwiczenia laboratoryjne

Wykładowca

dr hab. inż. Marek Gryta, prof. ZUT

Kontakt

marek.gryta@zut.edu.pl, tel. 91 449 46 82

Opis zajęć

Celem zajęć jest zapoznanie z działaniem podstawowych procesów membranowych: mikrofiltracji, ultrafiltracji, nanofiltracji, odwróconej osmozy oraz destylacji membranowej. Po krótkim wprowadzeniu teoretycznym uczniowie zostaną zapoznani z budową i działaniem instalacji membranowych. W części praktycznej przeprowadzone zostaną doświadczenia zmiękczania i odsalania wody.

Czas trwania zajęć

około 60 min.

Alternatywne - odnawialne źródła energii - wykład

Wykładowca

dr inż. Beata Zielińska

Kontakt

bzielinska@zut.edu.pl, tel. 91 449 42 99

Opis zajęć

Tematyka wykładu obejmie następujące zagadnienia:

  • zdefiniowanie odnawialnych i nieodnawialnych źródeł energii,
  • przyczyny wciąż rosnącej popularności odnawialnych źródeł energii,
  • wodór jako niekonwencjonalny nośnik energii,
  • system energetyki wodorowej (źródła wodoru, metody otrzymywania, transport, magazynowanie oraz zastosowanie wodoru),
  • fotokataliza jako jedna z metod otrzymywania wodoru,
  • czy możemy bezpiecznie stosować wodór?
Czas trwania zajęć

około 45 min.

Mucha oglądana skaningowym mikroskopem elektronowym - ćwiczenia laboratoryjne

Wykładowca

dr inż. Rafał J. Wróbel

Kontakt

rwrobel@zut.edu.pl, tel. 664 331 217

Opis zajęć

Celem pokazu jest zapoznanie uczniów z najnowocześniejszymi metodami analizy próbek występujących powszechnie w życiu codziennym. W czasie ćwiczenia uczniowie będą mieli możliwość obserwacji m.in. owadów, włosa ludzkiego, nanorurek węglowych oraz przyniesionych przez siebie próbek przy powiększeniach 30 ÷ 800 000 razy. Zostanie również omówiona zasada działania mikroskopu elektronowego, mikroanalizy rentgenowskiej oraz innych technik wysokopróżniowych.

Czas trwania zajęć

Czas trwania ćwiczenia 120 min.

Dodatkowe informacje

W zajęciach jednorazowo może uczestniczyć grupa do 15 osób.

Nowa odmiana węgla - nanorurki węglowe – ćwiczenia laboratoryjne

Wykładowca

dr inż. Iwona Pełech

Kontakt

iwona.pelech@zut.edu.pl, tel. tel. 91 449 4132

Opis zajęć

Zajęcia będą składały się z dwóch części: teoretycznej i doświadczalnej. W części pierwszej zostaną omówione odmiany alotropowe węgla, w tym nanorurki węglowe. Przedstawiona zostanie ich budowa, właściwości oraz zastosowanie.

Celem części doświadczalnej będzie otrzymanie nanorurek węglowych metodą CVD (chemical vapour deposition) w wysokotemperaturowym piecu rurowym z wykorzystaniem nanokrystalicznego kobaltu jako katalizatora oraz etylenu jako źródła węgla. Morfologia otrzymanego materiału zostanie zbadana z wykorzystaniem transmisyjnej mikroskopii elektronowej. W celu zmiany właściwości nanorurek z hydrofobowych na hydrofilowe zostaną one poddane obróbce w kwasie azotowym. Nanorurki węglowe po syntezie oraz modyfikacji zostaną zdyspergowane w różnych rozpuszczalnikach, aby ocenić stabilność uzyskanych zawiesin.

Czas trwania zajęć

Przewidywany czas trwania zajęć – 3 godziny lekcyjne.